Một mùa hoa rộ rồi sáu tháng trống là kịch bản tệ hơn nguồn hoa đều đều quanh năm. Đàn ong dú không di chuyển theo mùa hoa như người nuôi ong mật vẫn làm — chúng ở nguyên chỗ và phải sống qua tháng đói.
Ba thứ đàn cần từ cây
| Thứ | Dùng làm gì | Thiếu thì |
|---|---|---|
| Mật hoa | Năng lượng, tích trữ trong hũ | Đàn không dư, không thu hoạch được |
| Phấn hoa | Thức ăn cho ấu trùng | Đàn không nuôi được ong non |
| Nhựa cây | Trộn sáp làm cấu trúc tổ | Không xây, không sửa, không bịt khe được |
Nguồn nhựa cây là thứ hay bị bỏ quên nhất khi người ta nghĩ về nguồn hoa. Nhưng không có nhựa thì đàn không đắp được ống cửa, không trám được khe, không làm được hũ mật.
Nguyên tắc bố trí cây
- Nhiều loài, lệch mùa nhau — mục tiêu là tháng nào cũng có thứ đang nở
- Cả cây cho mật lẫn cây cho phấn — không phải cây nào cũng cho đủ hai
- Có cây cho nhựa — thường là cây thân gỗ
- Hoa nhỏ dễ tiếp cận — ong dú nhỏ, hoa lớn sâu không phù hợp
- Cây lâu năm làm nền, cây ngắn ngày lấp khoảng trống
Lập bản đồ nguồn hoa của chính mình
Tài liệu chung không thay được quan sát tại chỗ, vì cây ra hoa khác nhau theo vùng và theo năm. Cách làm:
- Mỗi tháng đi một vòng bán kính bay, ghi lại cây gì đang nở
- Đánh dấu tháng nào trống — đó là tháng cần bổ sung
- Quan sát ong chở phấn màu gì về tổ — biết chúng đang ăn ở đâu
- Sau một năm sẽ có lịch hoa riêng cho vị trí của mình
Đây là loại dữ liệu không sách nào cho được, và nó quyết định nên trồng thêm gì.
Xử lý tháng khan hoa
Khi đã biết tháng nào trống, có ba hướng:
- Trồng bổ sung loài nở đúng tháng đó — bền nhất nhưng cần thời gian
- Giảm số tổ ở vị trí đó — ít miệng ăn hơn thì qua được
- Không thu hoạch trước và trong tháng khan — để đàn giữ dự trữ
Điểm 3 là việc làm được ngay và hay bị vi phạm nhất — người nuôi thấy hũ đầy thì thu, không nghĩ tới hai tháng sau.
Điều cần tránh trong bán kính bay
- Ruộng phun thuốc định kỳ — yếu tố loại trừ, không phải để cân nhắc
- Vườn phun thuốc diệt cỏ
- Chỉ độc canh một loài — rộ một mùa rồi trống hẳn
- Không có nguồn nước sạch nào gần
Ghi lại để dùng cho vị trí sau
Nếu tính mở rộng sang vị trí thứ hai, lịch hoa của vị trí đầu là tài sản — nó cho biết vùng khí hậu này tháng nào trống, và nên chọn chỗ mới có gì để bù.
Câu hỏi thường gặp
Ong dú cần những gì từ cây?
Ba thứ: mật hoa làm năng lượng và tích trữ trong hũ, phấn hoa làm thức ăn cho ấu trùng, và nhựa cây để trộn sáp làm cấu trúc tổ. Nhựa cây là thứ hay bị bỏ quên nhất nhưng không có nó thì đàn không đắp được ống cửa và hũ mật.
Vì sao một mùa hoa rộ lại tệ hơn nguồn hoa đều?
Vì đàn ong dú không di chuyển theo mùa hoa như người nuôi ong mật vẫn làm. Chúng ở nguyên chỗ và phải sống qua tháng đói, nên tháng nào cũng cần có thứ đang nở.
Làm sao biết tháng nào quanh tổ khan hoa?
Mỗi tháng đi một vòng bán kính bay, ghi lại cây gì đang nở, đánh dấu tháng nào trống. Kết hợp quan sát ong chở phấn màu gì về tổ. Sau một năm sẽ có lịch hoa riêng cho vị trí của mình.
Tháng khan hoa thì xử lý thế nào?
Trồng bổ sung loài nở đúng tháng đó là bền nhất nhưng cần thời gian, giảm số tổ ở vị trí đó, và không thu hoạch trước và trong tháng khan để đàn giữ dự trữ. Điểm cuối làm được ngay nhưng hay bị vi phạm nhất.
Nên tránh gì trong bán kính bay quanh tổ?
Ruộng phun thuốc định kỳ là yếu tố loại trừ chứ không phải để cân nhắc, vườn phun thuốc diệt cỏ, vùng chỉ độc canh một loài vì rộ một mùa rồi trống hẳn, và nơi không có nguồn nước sạch nào gần.