Ong dú bay xa vài trăm mét là cùng — ngắn hơn nhiều so với ong mật. Nghĩa là toàn bộ nguồn sống của đàn nằm trong một vòng tròn nhỏ quanh tổ.
Hệ quả: vị trí quyết định gần hết. Kỹ thuật giỏi đến mấy cũng không bù được chỗ đặt không có hoa.
Tiêu chí chọn vị trí
| Tiêu chí | Cần gì |
|---|---|
| Nguồn hoa | Có hoa quanh năm trong bán kính vài trăm mét, không chỉ một mùa |
| Nguồn nước | Nước sạch gần — đàn cần nhiều nước để làm mát |
| Nhựa cây | Có cây cho nhựa — nguyên liệu xây tổ |
| Không phun thuốc | Quan trọng nhất và hay bị bỏ qua |
| Bóng mát buổi trưa | Không nắng chiếu thẳng cả ngày |
| Khuất gió mạnh | Chắn hướng gió chính, vẫn thoáng |
| Yên tĩnh | Ít người qua lại, ít rung động |
| Mình tới được dễ | Đi kiểm tra hằng ngày mà không ngại |
Thuốc trừ sâu — yếu tố loại trừ
Đây không phải tiêu chí để cân nhắc, mà là điều kiện loại trừ. Nếu trong bán kính bay có ruộng phun thuốc định kỳ, chỗ đó không nuôi được, dù mọi tiêu chí khác đều tốt.
- Ong đi kiếm ăn chết ngoài đồng — đàn mất dần lớp ong già mà không hiểu vì sao
- Mang thuốc về tổ qua phấn — ảnh hưởng cả ấu trùng
- Không có dấu hiệu rõ — đàn cứ suy dần, dễ đổ lỗi cho nguyên nhân khác
Nên hỏi hàng xóm về lịch phun trước khi đặt tổ, không phải sau.
Hướng cửa tổ
- Ra khoảng trống, không đâm vào tán lá dày hay tường sát
- Tránh hướng gió mưa chính — mưa tạt vào cửa nguy hiểm hơn mưa rơi thẳng
- Đón nắng sớm là tốt — đàn ra làm việc sớm hơn
- Tránh nắng chiều gay gắt chiếu thẳng vào cửa
- Không hướng vào lối đi của người trong nhà
Nuôi ở nhà phố có được không
Được, và đây là lợi thế lớn của ong dú — chúng không chích được nên không gây nguy hiểm cho hàng xóm như ong mật.
Nhưng vẫn phải kiểm:
- Trong bán kính vài trăm mét có đủ hoa không — phố nhiều bê tông thì đàn đói
- Ban công có nắng gắt cả chiều không
- Có chỗ nào phun thuốc diệt côn trùng thường xuyên không — nhà hàng, kho, chung cư hay phun
- Hàng xóm có phiền không — nên nói trước cho rõ ràng
Kiểm tra vị trí trước khi quyết
Cách đơn giản và đáng làm: đi bộ một vòng bán kính vài trăm mét quanh chỗ định đặt, ghi lại có những cây gì đang ra hoa, có ruộng nào, có nguồn nước nào.
Làm việc này vào hai mùa khác nhau nếu có thời gian — chỗ đầy hoa vào tháng ba có thể trơ trọi vào tháng chín, và đàn phải sống qua cả hai.
Câu hỏi thường gặp
Ong dú bay xa bao nhiêu để kiếm ăn?
Chỉ vài trăm mét, ngắn hơn nhiều so với ong mật. Nghĩa là toàn bộ nguồn sống của đàn nằm trong một vòng tròn nhỏ quanh tổ, nên vị trí quyết định gần hết.
Vì sao thuốc trừ sâu là yếu tố loại trừ?
Vì ong đi kiếm ăn chết ngoài đồng khiến đàn mất dần lớp ong già, và mang thuốc về tổ qua phấn ảnh hưởng cả ấu trùng. Nguy hiểm nhất là không có dấu hiệu rõ, đàn cứ suy dần nên dễ đổ lỗi nguyên nhân khác.
Cửa tổ nên quay hướng nào?
Ra khoảng trống không đâm vào tán lá dày hay tường sát, tránh hướng gió mưa chính, đón nắng sớm để đàn ra làm việc sớm hơn, tránh nắng chiều gay gắt chiếu thẳng vào cửa, và không hướng vào lối đi của người trong nhà.
Nuôi ong dú ở nhà phố được không?
Được, vì ong dú không chích được nên không gây nguy hiểm cho hàng xóm. Nhưng phải kiểm trong bán kính vài trăm mét có đủ hoa không, ban công có nắng gắt cả chiều không, và có chỗ nào phun thuốc diệt côn trùng thường xuyên không.
Kiểm tra vị trí trước khi đặt tổ thế nào?
Đi bộ một vòng bán kính vài trăm mét quanh chỗ định đặt, ghi lại có cây gì đang ra hoa, có ruộng nào, có nguồn nước nào. Nên làm vào hai mùa khác nhau vì chỗ đầy hoa tháng ba có thể trơ trọi tháng chín.