Không phải con nào trong tổ cũng làm việc như nhau. Công việc chia theo tuổi ong — hiểu điều này giúp đọc đúng những gì thấy khi mở nắp.
| Loại | Số lượng | Vai trò |
|---|---|---|
| Ong chúa | Một con đang đẻ | Đẻ trứng — nguồn duy nhất của ong mới |
| Ong thợ | Toàn bộ phần còn lại, đều là cái | Mọi việc khác trong và ngoài tổ |
| Ong đực | Xuất hiện theo đợt | Giao phối với chúa tơ |
Chúa là nguồn duy nhất sinh ra ong mới. Không có chúa thì không có trứng, không có ấu trùng, không có ong thợ thay thế lớp già chết đi.
Đàn ong dú tạo chúa mới rất chậm so với ong mật, và không phải lúc nào cũng thành công. Nên khi mất chúa:
Cùng là ong thợ nhưng công việc thay đổi theo tuổi:
Đây là lý do đàn mới tách hay chậm phát triển: nếu ong mang theo lệch tuổi, đàn thiếu người làm một khâu nào đó và phải mất thời gian cân bằng lại.
Ong đực không kiếm ăn, không canh cửa, không chăm ấu trùng. Chúng chỉ có một việc và xuất hiện theo đợt.
Với người nuôi, thấy nhiều ong đực bay quanh một tổ là tín hiệu đáng chú ý — thường nghĩa là tổ đó đang có chúa tơ, có thể vì đàn chuẩn bị chia hoặc vừa thay chúa.
Vì canh cửa là việc của lớp ong gần già, số lượng ong canh phản ánh cơ cấu tuổi của đàn.
Nhắc lại vì nó liên quan tới cách đàn tự vệ: ong dú không có ngòi chích hoạt động được về mặt giải phẫu. Phòng thủ của chúng dựa vào:
Nghĩa là đàn yếu thì gần như không tự vệ được — trách nhiệm bảo vệ chuyển sang người nuôi qua bát nước, chân trụ và mái che.
Ba loại: một ong chúa đang đẻ là nguồn duy nhất sinh ong mới, ong thợ chiếm toàn bộ phần còn lại và đều là cái, và ong đực xuất hiện theo đợt chỉ để giao phối với chúa tơ.
Vì chúa là nguồn duy nhất sinh ra ong mới, và đàn ong dú tạo chúa mới rất chậm so với ong mật, không phải lúc nào cũng thành công. Đàn teo dần theo tốc độ ong già chết, sau vài tuần khó cứu dù ghép thêm ong.
Không thấy ong chở phấn về cửa tổ. Vì phấn là thức ăn của ong non, không nuôi ấu trùng thì đàn không cần phấn nữa.
Trẻ nhất làm việc trong tổ chăm ấu trùng và xây sửa cấu trúc, tuổi giữa nhận hàng và xử lý mật phấn cùng điều hoà nhiệt độ, lớn hơn thì canh cửa, già nhất bay ra ngoài kiếm ăn là việc nguy hiểm nhất.
Bằng cửa hẹp do ống sáp thu hẹp lối vào, số đông bám dính vào kẻ xâm nhập, và bịt kín cửa khi bị áp đảo. Nghĩa là đàn yếu gần như không tự vệ được, trách nhiệm bảo vệ chuyển sang người nuôi.
Không cần mở nắp vẫn đọc được nhiều về đàn — chỉ cần nhìn cái ống sáp ở cửa tổ.
Ong dú không có cầu ong. Mật để trong hũ, ấu trùng nuôi ở khu riêng — hai thứ tách bạch.
Một chi tiết cấu trúc giải thích gần hết các quy tắc của nghề — vì sao ít mở tổ, vì sao mất chúa là mất đàn.
Mở tổ ra rồi lúng túng không biết nhìn gì là chuyện thường của người mới. Có một thứ tự rõ ràng, và nó mất chưa tới một phút.
Trục vật lý: bản thân cái tổ. Cấu trúc bên trong tổ ong dú, thùng nuôi, kích thước, vật liệu, chống nóng chống ẩm, cách tách đàn, cách đánh mã và quản lý từng tổ, mua tổ giống. Chi tiết kỹ thuật ở mức bàn tay chạm vào được.