Sáp bịt của ong dú: vật liệu tổ tự làm ra

Phần lớn cấu trúc trong tổ ong dú không phải do người làm, mà do chính đàn tự sản xuất. Hiểu vật liệu này là hiểu vì sao tổ ong dú không tháo lắp được.

Sáp bịt là gì

Ong dú trộn sáp do chính chúng tiết ra với nhựa cây thu về từ ngoài đồng. Hỗn hợp này dẻo, dính, bền hơn sáp thuần — đủ cứng để làm khung, đủ dẻo để tạo hình.

Tỷ lệ pha thay đổi tuỳ mục đích dùng, và tuỳ nhựa cây có ở vùng đó. Đây là lý do tổ ong dú ở mỗi vùng có màu và độ cứng khác nhau.

Đàn dùng nó vào việc gì

Chính vai trò cuối là lý do tổ ong dú là một khối liền, không rời ra được — đàn neo cấu trúc vào thành thùng bằng vật liệu này.

Vì sao không nên cạo bỏ khi kiểm tra

Người quen nuôi ong mật hay có phản xạ dọn sạch sáp thừa. Với ong dú, đây là sai lầm:

• Sáp bịt là công sức và nguyên liệu của đàn — cạo đi là bắt làm lại từ đầu
• Nhựa cây phải bay đi thu về, không phải thứ đàn tiết ra vô hạn
• Cạo ống cửa làm mất luôn hệ thống phòng thủ ở lối vào
• Cạo màng bao phá vỡ khả năng giữ nhiệt cho ấu trùng

Nguyên tắc chung khi mở nắp: nhìn, đừng dọn. Chỉ can thiệp khi có lý do rõ ràng — ví dụ sáp mốc do nước vào, hoặc phải mở đường để xử lý thiên địch.

Sáp ong dú thu được khi nào

Có sáp thu được một cách chính đáng trong hai tình huống:

1. Khi thu hoạch mật — phải mở hũ mật, phần sáp hũ lấy được
2. Khi đàn sập — dọn tổ thì toàn bộ cấu trúc lấy được

Ngoài hai trường hợp đó, lấy sáp là lấy đi hạ tầng của đàn.

Dùng sáp cũ để dụ đàn mới

Một cách dùng thực tế: quét một lớp mỏng sáp ong dú vào trong thùng mới trước khi cho đàn vào. Mùi quen giúp đàn chấp nhận thùng nhanh hơn thùng gỗ trơ.

Lưu ý: chỉ dùng sáp từ đàn khoẻ. Sáp từ đàn sập vì bệnh hoặc mốc thì bỏ, đừng đưa vào thùng mới.

Câu hỏi thường gặp