Chống mối cho thùng nuôi ong dú mà không hại ong

Mối ăn thùng gỗ là vấn đề thật ở nhiều vùng — nhất là nơi ẩm, nhiều cây mục, đất pha cát.

Nhưng ong dú rất nhạy với mùi hoá chất. Xịt thuốc chống mối lên thùng có ong là cách nhanh nhất để đàn bỏ đi hoặc suy. Nên chống mối phải làm bằng thiết kế và vật liệu, không bằng thuốc.

Mối vào thùng bằng đường nào

• Từ dưới đất lên chân trụ — đường phổ biến nhất
• Từ cây, cột gỗ, hàng rào tiếp xúc với thùng
• Từ vật liệu gỗ mục để gần trại

Nhận ra sớm bằng đường đất nhỏ chạy dọc chân trụ — đó là hầm mối, dấu hiệu rõ nhất và dễ thấy nhất.

Phòng bằng thiết kế

Bát nước dưới chân trụ là biện pháp hiệu quả nhất và rẻ nhất — nó cắt đường bò của cả kiến lẫn mối, không cần hoá chất gì. Chỉ cần nhớ châm nước khi cạn và đừng để lá rơi bắc cầu qua bát.

Chọn gỗ chịu mối

• Gỗ cứng, đặc nhìn chung chịu mối tốt hơn gỗ tạp
• Gỗ đã khô hẳn — gỗ còn ẩm hấp dẫn mối hơn
• Tránh gỗ đã có dấu mối dù chỉ một chỗ nhỏ

Ở vùng nhiều mối, gỗ tốt hơn là khoản đầu tư đáng — chi phí chênh lệch nhỏ hơn nhiều so với chi phí thay thùng giữa mùa với đàn đang ở trong.

Về sơn và dầu phủ ngoài

Có thể dùng, nhưng theo nguyên tắc chặt:

1. Chỉ mặt ngoài, không bao giờ mặt trong
2. Xử lý trước khi cho ong vào, không xử lý thùng đang có đàn
3. Để khô và bay mùi hoàn toàn — vài ngày ngoài trời
4. Ưu tiên loại ít mùi

Tuyệt đối không xịt thuốc diệt mối lên thùng đang nuôi. Nếu buộc phải xử lý, chuyển đàn sang thùng khác trước — mà việc chuyển tổ ong dú vốn đã khó vì tổ dính vào thành thùng.

Khi thùng đã bị mối

Đánh giá mức độ:

• Mới chớm ở chân trụ, thùng chưa bị — xử lý chân trụ, làm bát nước, theo dõi
• Mối đã ăn vào vách thùng — chuẩn bị thùng thay, chờ mùa thuận lợi để chuyển
• Vách đã mủn, có lỗ thủng — chuyển gấp, thùng này không giữ được đàn qua mùa mưa

Ghi vào lịch bảo dưỡng

Kiểm chân trụ và đáy thùng nên là việc định kỳ có ghi lại, không phải nhớ đâu làm đó. Ở trại nhiều đàn, đây chính là loại việc dễ sót nhất — và mối thì không sót đàn nào.

Câu hỏi thường gặp