Cùng một cái thùng, kê đúng thì bền mấy mùa, kê sai thì mốc ngay mùa mưa đầu tiên. Ba nguyên tắc kê dưới đây giải quyết ba vấn đề khác nhau.
Kê nghiêng — chống đọng nước
Nghiêng nhẹ về phía trước, đủ để nước chảy đi chứ không phải dốc rõ rệt.
- Nước không đọng trên nắp — nước đọng lâu ngày tìm được đường vào qua bất kỳ khe nào
- Nước lọt vào cũng chảy ra được thay vì tụ ở đáy
- Nghiêng về phía cửa, để nước ra theo lối có sẵn
Đừng nghiêng nhiều. Cấu trúc tổ dính vào thành thùng và nghiêng mạnh làm trọng lượng dồn lệch, nhất là khi hũ mật đầy.
Kê cao — chống kiến, mối và ẩm từ đất
| Kê cao giải quyết | Cách |
|---|---|
| Kiến bò lên | Chân trụ + bát nước |
| Mối làm hầm đất | Trụ kim loại hoặc bê tông, không cột gỗ chôn |
| Nước bắn từ nền lên | Đủ cao so với mặt nền |
| Ẩm bốc từ đất | Không đặt thùng chạm đất |
| Ngập mùa nước nổi | Cao hơn mức ngập lịch sử ở vùng đó |
Độ cao cũng nên vừa tầm làm việc — quá thấp thì mỗi lần kiểm tra phải khom lưng, quá cao thì thao tác với nắp khó và dễ va chạm.
Kê khuất gió — giữ nhiệt và giữ mái
- Gió đêm rút nhiệt nhanh — quan trọng ở vùng biên độ nhiệt lớn
- Gió mạnh giật mái che — mái bay là tổ phơi nắng phơi mưa
- Gió tạt mưa vào cửa tổ — nguy hiểm hơn mưa rơi thẳng
- Gió mặn ven biển làm hỏng vật liệu nhanh
Khuất gió không có nghĩa là bí. Đặt sau hàng cây, tường thấp hoặc bờ rào đủ chắn hướng gió chính, nhưng vẫn thoáng.
Ba lỗi kê hay gặp
Đặt thẳng xuống nền bê tông
Tiện nhưng gom đủ vấn đề: kiến bò vào dễ, nhiệt phản từ nền lên ban ngày, nguội nhanh ban đêm, nước mưa bắn lên đáy.
Dùng cột gỗ chôn xuống đất
Vững thật, nhưng đó chính là cầu cho mối đi thẳng từ đất lên thùng. Nhìn bên ngoài không thấy gì cho tới khi mối đã ăn vào vách.
Kê trên vật không cố định
Gạch chồng, thùng xốp, khúc gỗ kê tạm — lung lay là đàn stress, và mùa mưa nền mềm ra thì lún lệch.
Kiểm lại sau mỗi mùa mưa
Nền đất thay đổi sau mùa mưa. Nên kiểm:
- Trụ có lún, nghiêng không
- Độ nghiêng của thùng còn đúng không
- Bát nước còn nguyên, còn nước không
- Có cỏ, lá bắc cầu qua bát không
- Chân trụ có đường đất mối không
Việc này mất chưa tới một phút mỗi tổ nhưng hay bị sót nhất, vì mắt người nuôi thường chỉ nhìn lên cửa tổ chứ không nhìn xuống chân.
Câu hỏi thường gặp
Kê thùng ong dú nghiêng bao nhiêu là đủ?
Nghiêng nhẹ về phía cửa, đủ để nước chảy đi chứ không phải dốc rõ rệt. Đừng nghiêng nhiều vì cấu trúc tổ dính vào thành thùng, nghiêng mạnh làm trọng lượng dồn lệch nhất là khi hũ mật đầy.
Vì sao không nên đặt thùng thẳng xuống nền bê tông?
Vì nó gom đủ vấn đề: kiến bò vào dễ, nhiệt phản từ nền lên ban ngày, nguội nhanh ban đêm, và nước mưa bắn lên đáy thùng.
Dùng cột gỗ chôn xuống đất làm chân trụ được không?
Không nên. Vững thật nhưng đó chính là cầu cho mối đi thẳng từ đất lên thùng, và nhìn bên ngoài không thấy gì cho tới khi mối đã ăn vào vách.
Kê khuất gió có làm tổ bị bí không?
Không, khuất gió không có nghĩa là bí. Đặt sau hàng cây, tường thấp hoặc bờ rào đủ chắn hướng gió chính nhưng vẫn thoáng là được.
Sau mùa mưa cần kiểm lại gì ở phần kê?
Trụ có lún nghiêng không, độ nghiêng của thùng còn đúng không, bát nước còn nguyên còn nước không, có cỏ lá bắc cầu qua bát không, và chân trụ có đường đất mối không.