Chống ẩm và nước vào tổ trong mùa mưa

Nước vào tổ ít khi gây sập ngay. Nó làm mốc, làm sáp hỏng, làm đàn suy dần trong nhiều tuần — nên khi người nuôi nhận ra thì thường đã muộn.

Nước vào bằng những đường nào

Nhận ra sớm

• Mùi lạ khi ghé gần cửa tổ — mùi chua nồng khác mùi mật bình thường
• Ong ít ra vào sau mưa nhiều ngày liền
• Vệt ẩm ở mặt ngoài thùng kéo dài dù trời đã tạnh
• Đốm mốc ở mép nắp hoặc chân thùng

Dấu hiệu đầu tiên đáng tin nhất. Mũi phát hiện mốc trước mắt — mà không cần mở nắp.

Chuẩn bị trước mùa mưa

Đây là việc phải làm trước, không phải khi mưa đã đến:

1. Đóng nắp và soi khe sáng từng tổ — thấy sáng lọt là thấy nước lọt
2. Kiểm mái che — đủ rộng, cố định chắc, có dốc
3. Xem hướng gió mùa mưa ở vùng mình — cửa tổ có bị tạt không
4. Kê lại thùng nghiêng nhẹ nếu nắp đọng nước
5. Nâng chân trụ ở chỗ hay ngập hoặc bắn nước
6. Trám mọi khe nứt phát hiện được

Khi đã bị mốc

Mức độ quyết định cách xử lý:

• Mốc ở mặt ngoài thùng — lau, phơi khi có nắng, tìm chỗ nước vào
• Mốc ở mép nắp trong — bịt đường nước ngay, theo dõi sát
• Mốc trong cấu trúc tổ — nghiêm trọng. Cân nhắc chuyển đàn sang thùng khô nếu đàn còn đủ mạnh
• Đàn đã suy nặng — thường không cứu được; tập trung ngăn các tổ còn lại

Lưu ý: chuyển tổ ong dú là việc nặng vì cấu trúc dính vào thành thùng. Chỉ làm khi đàn còn đủ sức chịu xáo trộn.

Vùng cần chú ý

• Miền Trung mùa mưa bão — mưa kèm gió mạnh, mái che phải cố định rất chắc
• Miền Bắc mùa nồm — ẩm kéo dài không cần mưa, mốc phát triển âm thầm
• Tây Nam Bộ mùa nước nổi — chân trụ phải đủ cao

Mùa nồm miền Bắc là trường hợp khó nhất vì không có mưa để cảnh báo — độ ẩm cao liên tục nhiều ngày, và mốc xuất hiện trước khi người nuôi nghĩ tới chuyện kiểm tra.

Câu hỏi thường gặp