Đánh mã cho từng tổ ong dú: cách đặt mã dùng được lâu dài

Từ chục tổ trở lên, trí nhớ không phân biệt nổi tổ nào là tổ nào. Mã tổ là thứ phải có trước khi cần — đặt mã khi đã có ba chục tổ thì việc gán ngược lịch sử là bất khả.

Mã dùng để làm gì

• Nối mọi ghi chép về một tổ — ngày tách, sự cố, thu hoạch, thay thùng
• Biết tổ nào là con của tổ nào — theo dõi dòng đàn
• Phân biệt khi có nhiều vị trí
• Giao việc cho người khác mà không cần chỉ tay

Nguyên tắc đặt mã

Nguyên tắc đầu là quan trọng nhất và hay bị vi phạm nhất — thùng cũ dùng lại cho đàn mới, người nuôi tiện tay giữ nguyên mã. Từ đó lịch sử hai đàn trộn vào nhau và dữ liệu mất giá trị.

Gắn mã ở đâu trên thùng

• Gắn vào thân thùng, không phải nắp — nắp có thể bị đổi giữa các thùng khi làm việc
• Mặt trước hoặc mặt bên, chỗ nhìn thấy khi đi tuần
• Chịu được mưa nắng — chữ phai sau một mùa là vô dụng
• Không dùng vật liệu có mùi gần cửa tổ
• Đủ lớn để đọc mà không phải cúi sát

Mã và việc tách đàn

Khi tách, phần mới nhận mã mới, và ghi lại tổ mẹ là tổ nào. Sau vài năm, dữ liệu này cho biết:

• Dòng nào cho đàn khoẻ — đáng ưu tiên nhân tiếp
• Dòng nào hay có vấn đề
• Một tổ mẹ tách được bao nhiêu lần mà vẫn khoẻ

Đây là loại thông tin chỉ có được nếu ghi từ đầu. Không ai dựng lại được sau ba năm.

Ghi gì cho mỗi tổ

1. Ngày lập tổ và nguồn gốc — tách từ tổ nào, hay mua từ đâu
2. Vị trí đặt và ngày dời nếu có
3. Thùng — kích thước, vật liệu, thùng mới hay tái sử dụng
4. Sự cố — ngày và nguyên nhân
5. Tách — ngày, tách ra tổ nào
6. Thu hoạch — ngày, lượng
7. Ngày kết thúc nếu đàn sập, kèm nguyên nhân

Sổ tay hay app

• Dưới mười tổ — sổ tay đủ, miễn là ghi đều
• Từ vài chục tổ — cần app quản lý, vì tra chéo trong sổ giấy quá chậm
• Nhiều vị trí, nhiều người làm — app là bắt buộc, để mọi người ghi vào cùng một chỗ

Điểm quyết định không phải công cụ mà là ghi ngay lúc thấy. Ghi sau khi về nhà thì một nửa chi tiết đã mất, và ghi cuối tuần thì gần như không còn gì.

Câu hỏi thường gặp