Mua tổ ong dú giống: kiểm gì trước khi trả tiền

Tổ giống là khoản đầu tư lớn nhất khi bắt đầu, và vì ong dú nhân rất chậm nên mua nhầm một lần là mất cả năm chứ không chỉ mất tiền.

Kiểm bên ngoài trước

Dấu hiệu quan trọng nhất là ong chở phấn về. Phấn là thức ăn cho ong non — có phấn nghĩa là đàn còn chúa và đang nuôi ấu trùng. Đàn mất chúa vẫn ra vào bình thường một thời gian, nhưng không chở phấn nữa.

Kiểm thùng

• Gỗ dày, không phải tôn nhựa
• Nắp khít — soi khe sáng nếu người bán cho phép
• Không nứt, không mối, không mục
• Chỉ một cửa, không khoét thêm lỗ
• Đáy kín, không có dấu ẩm
• Kích thước vừa — thùng quá rộng là đàn phải vật lộn

Thùng xấu không nhất thiết là dừng giao dịch, nhưng nên tính vào giá — vì sớm muộn cũng phải thay, mà thay thùng ong dú là việc nặng.

Hỏi người bán những gì

1. Đàn này bao lâu rồi — tổ vừa tách khác tổ đã ổn định
2. Tách từ đàn nào, khi nào
3. Đang đặt ở vùng khí hậu nào — quan trọng nếu mình ở vùng khác hẳn
4. Có sự cố gì gần đây không
5. Có ghi chép gì về tổ này không — trại làm ăn bài bản thì có
6. Chở đi thế nào — ai chở, chở lúc nào

Câu số 5 lọc được nhiều. Người bán có ghi chép từng tổ thường là người nuôi nghiêm túc, và câu trả lời của họ kiểm chứng được.

Những dấu hiệu nên bỏ đi dù giá tốt

• Không thấy ong chở phấn sau khi đứng quan sát một lúc
• Mùi chua nồng ở cửa tổ
• Người bán không cho quan sát hoặc giục quyết nhanh
• Đàn vừa mới tách vài tuần mà bán như đàn trưởng thành
• Giá thấp bất thường — ong dú nhân chậm nên nguồn cung hẹp, giá quá rẻ là có lý do
• Không nói được nguồn gốc đàn

Về giá

Giá tổ giống cao vì lý do sinh học thật, không phải người bán làm giá: một đàn khoẻ chỉ tách được một tới hai lần mỗi năm, kể cả ở trại lớn. Nguồn cung bị chặn ở đó.

Nghĩa là: giá rẻ bất thường đáng nghi hơn là đáng mừng — thường là đàn yếu, đàn mất chúa, hoặc đàn vừa tách chưa ổn định.

Sau khi mua

• Chở vào chiều tối, giữ thùng thẳng, đi êm
• Đặt vào vị trí đã chuẩn bị sẵn — trụ, mái, bát nước phải xong trước
• Không mở nắp trong ít nhất một tuần
• Theo dõi ba tuần đầu qua cửa tổ, nhất là dấu hiệu chở phấn
• Ghi ngay vào sổ: ngày mua, nguồn, mã tổ mới

Câu hỏi thường gặp